Home > Gezondheidsinfo

Gezondheidsinfo

Gastro-oesofageale reflux (GOR)¹

  • Wat is gastro-oesofageale reflux (GOR)?
    • Wij hebben allen minstens één keer in ons leven een oprisping van maagzuur naar de slokdarm gevoeld, soms zelfs tot in de mond. Vooral na een zware maaltijd: dit is een normale fysiologische gastro-oesofageale reflux (GOR).

      Indien men een gastro-oesofageale reflux (GOR) als storend ervaart, spreekt men van een pathologisch verschijnsel en niet van een fysiologisch verschijnsel.

      Een pathologische gastro-oesofageale reflux (GOR), abnormaal dus, wordt gekenmerkt door  een te grote hoeveelheid aan zure oprispingen; ze kunnen te lang duren en/of te dikwijls voorkomen waardoor er na een tijd een ontsteking van de slokdarm ontstaat.  (hoofdzakelijk gelinkt aan zure maaginhoud).

  • Welke factoren stimuleren de gastro-oesofageale reflux (GOR)?
    • De gastro-oesofageale reflux (GOR) is te wijten aan een slechte werking van het natuurlijk anti-reflux mechanisme.

      Bij een normale werking bestaan verschillende mechanismen die de gastro-oesofageale reflux (GOR) verhinderen; enerzijds bepaalde spieren: de inwendige sfincter van de oesophagus, anderzijds de anatomische ligging van het onderste gedeelte van de oesophagus. Deze gaat door de pars lumbalis diaphragmatis. De onderste slokdarmsfincter speelt een belangrijke afsluitende rol in het intra-abdominaal gedeelte.

      Ten slotte, de natuurlijke hoek tussen oesophagus en maag (hoek van Hiss). Deze voorkomt eveneens reflux.

      Wanneer men slikt, zal de sfincter van de slokdarm zich ontspannen, de gastro-oesofageale verbinding opent zich en laat de doorgang van het voedsel naar de maag toe.

      Soms zal deze sfincter zich - naast de slikbewegingen - openen en zo het fenomeen van de gastro-oesofageale reflux (GOR) veroorzaken.

       

      Welke factoren stimuleren het slecht functioneren van de onderste oesofageale sfincter?

      - Een uitermate lage druk van de sfincter op een permanente basis en/of een te hoge druk ter hoogte van het abdomen zoals bij obesitas.
       - Bij een middenrifbreuk,  komt de overgang van de slokdarm naar de maag in de borstholte te liggen in plaats van in de buikholte.  

       Zwangerschap

       Gebruik van bepaalde geneesmiddelen, zoals hormonen, theofylline, en bepaalde geneesmiddelen voor cardiovasculaire ziektes zoals nitraatderivaten en calciuminhibitoren.

       Tabak

       Alcohol

  • Welke zijn de symptomen van gastro-oesofageale reflux (GOR)?
    • Pyrosis: branderig gevoel in de thorax dat spontaan ontstaat na het nemen van een maaltijd of bij bepaalde houdingen: vooroverbuigen (bij het vaststrikken van zijn schoenen of bij het kuisen van de vloer) of bij een liggende houding zoals ‘s nachts.

      -  Regurgitatie: oprisping van de maaginhoud (zuren, voedsel) tot in de keel zonder nausea of braakneigingen.

      -  Epigastrische pijn bestaat bij ¼ van de personen die lijden aan gastro-oesofageale reflux (GOR).

      Andere symptomen kunnen aantonen dat er een gastro-oesofageale reflux (GOR) aanwezig is:

      - Complicaties: een dysfagie, pijn bij het slikken, een gastro-intestinale bloeding of een ijzersgebrekanemie.

      Maar eveneens atypische symptomen, buiten het gastro-intestinaal stelsel:

      - respiratoire: chronische hoest, astma crisissen

      - NKO: pharyngitis, laryngitis

      - cardiale: pijn in de borststreek die een pharyngitis of laryngitis kunnen nabootsen

  • Hoe wordt de diagnose gastro-oesofageale reflux vastgesteld (GOR)?
    • Vooreerst :

      Indien de patiënt jonger is dan 50 jaar en indien er typische symptomen zijn (pyrosis) en er geen alarmsignalen zijn :

      -       dysfagie
      -       bloedarmoede 
      -       gewichtsverlies

      Vervolgens :
      Bijkomend onderzoek is soms nodig:

         - symptomen van gastro-oesofageale reflux (GOR) na 50 jaar

         - recidive van de symptomen van gastro-oesofageale reflux (GOR) na een behandeling

         - symptomen van gastro-oesofageale reflux (GOR) resistent aan de behandeling

         - symptomen van gastro-oesofageale reflux (GOR) + alarmsignalen (gewichtsverlies, achteruitgang van de algemene conditie…)

         - atypische symptomen van gastro-oesofageale reflux (GOR)

      Welke testen?

       A – Gastroscopie met of zonder biopsie² : wordt toegepast in 20 à 30 % van de gevallen.
      Dit laat toe onderzoek te doen naar :

         - De belangrijkste complicatie: peptische oesofagitis (gelinkt aan zuur). Dit is een ontsteking van de oesophagus met erosies en verzwering van de interne wand van de oesophagus ten gevolge van maagzuurreflux. Deze oesophagitis kan qua ernst variabel zijn en kan de oorzaak zijn van een Barrett oesophagus, dit is een anatomische afwijking waarbij een metaplasie ontstaat (de transformatie van levend weefsel in een ander, en dit als gevolg van een irritatie) in het onderste gedeelte van de oesophagus, die zich vertaalt in een progressieve vervanging van het normaal oesophagusweefsel door een abnormaal weefsel van het type klierslijmvlies van het intestinale type. Het is dikwijls een complicatie van gastro-oesofageale reflux).

         - Een geassocieerde afwijking: een hiatus hernia

       

      B – De pH-meting van de oesophagus: met sonde of capsule:

      Dit meet de zuurtegraad in de oesophagus.
      Dit laat toe de refluxepisoden te meten en na te gaan in welke mate deze in overeenstemming zijn met de symptomen van de patiënt.
      Deze analyse is interessant bij atypische vormen van een gastro-oesofageale reflux (GOR) of in geval van resistentie tegen de bestaande medische behandelingen.
      Soms koppelt men dit onderzoek aan een oesofageale impedantiemeting

       

      C – Andere testen worden minder vaak uitgevoerd:

      - Transitonderzoek met bv. barium om bepaalde structurele afwijkingen te detecteren: hiatus hernia, stenose  (vernauwing van een orgaan of een deel ervan) van de slokdarm,

      - Slokdarmmanometrie  (voor een chirurgische ingreep).

  • Welk soort behandelingen worden er uitgevoerd in geval van gastro-oesofageale reflux (GOR)?
    •  

      Het objectief is dubbel

      1. De pijn verlichten

      2. Complicaties voorkomen.

       

      In heel wat gevallen wordt de oorzaak van een reflux niet behandeld (bijvoorbeeld een hiatus hernia). Doch, bij het stoppen van de behandeling blijven de klachten terugkomen. In deze gevallen wordt er dikwijls een behandeling voorgesteld gedurende een zeer lange periode.

      De mogelijkheden:

       

      1.     Hygiënisch-diëtische regels:

      Plaatsen van een spie onder de poten van het bed en dit ter hoogte van het hoofd (in geval van nachtelijke GOR).

      Vermijden van te vette en te uitgebreide maaltijden.

      Vermijden van overdreven alcoholgebruik.

      Vermijden van koffieconsumptie.

      Vermijden van koolzuurhoudende dranken.

       Gewichtsverlies indien nodig.

       

      2.     Geneesmiddelen

      -       Om het zuur in de maag te neutraliseren: antiacida onder vorm van gel, siroop of poeder
      -       Om het slokdarmmucosa te beschermen (mucosa bestaat uit cellen die verschillend zijn volgens het orgaan dat ze bekleden): alginaten die bovendrijven in de maag binnen een zuur milieu ;
      -       Om de secretie te verminderen van het maagzuur: PPI (protonpompinhibitoren) en anti-H2.

      3.     Chirurgische ingrepen

      De chirurg voert een zogenaamde "antireflux"- procedure uit (bv. de operatie van Nissen), die tevens een daling van een mogelijke hiatale hernia mogelijk maakt. De ingreep wordt nu meestal uitgevoerd door laparoscopie. De resultaten zijn bevredigend in 80 à 90% van de gevallen, soms met complicaties.

      4.     Endoscopische behandelingen

      Talrijke technieken: radiofrequentie, injecties in de onderste slokdarmsfincter, gedeeltelijke hechting van de onderste slokdarm...

      Algemene beginselen van behandeling:
      Deze worden aangepast aan de ernst van de reflux. In alle gevallen: hygiënische dieetregels.

      Afhankelijk van de ernst van de GOR zal uw arts of apotheker de meest geschikte behandeling voorstellen en dit in functie van uw geval.

       

  • Wat zijn de vooruitzichten?
    • GOR is een weinig gevaarlijke aandoening, meestal goedaardig en de prognose is gerelateerd aan het al dan niet aanwezig zijn van een peptische slokdarmontsteking.

Maagzweer of gastro-duodenale ulcus³

  • Welke factoren stimuleren de gastro-duodenale ulcus?
    • Deze ulcus treft de maag of het duodenum. De ulcus impliceert meestal een bacterie: Helicobacter pylorus. Dit werd ontdekt door J. Robin Warren en Barry J. Marshall. Zij hebben daarvoor de Nobelprijs van geneeskunde in 2005 ontvangen.
      Er zijn echter ook andere factoren die het ontstaan van deze ulcus in de hand werken zoals stress en bepaalde geneesmiddelen.

      Oorzaken of risicofactoren :

      Gastro-duodenale ulcus is het gevolg van een onevenwicht tussen:

       

      - Factoren die de gastro-duodenale mucosa beschermen:

       . anatomische integriteit van het slijmvlies

       . integriteit van pariëtale vascularisatie

       . slijmafscheiding door slijmstofcellen

       . bicarbonaatafscheiding

       

      - Agressieve factoren:

       . chloorhydropeptische afscheiding (verhoogd door stress)

       . toxische middelen (alcohol, tabak,...)

       . geneesmiddelen (aspirine en andere niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten, corticosteroïden,...)

       . Helicobacter pyloribesmetting die chronische atrofische gastritis veroorzaakt